Reizen in mijn hoofd

Deze afgelopen maand deed mijn lichaam niet wat het moest doen. Het klapte uit uit. Als een tijdelijke stroomstoring waarbij onverwacht even alles buiten werking wordt gesteld. Niks ernstigs maar toch knap vermoeiend en soms behoorlijk vervelend.

Ik plaatste een berichtje op Facebook, waarop gemengd werd gereageerd. Ik zal wel een vaaghoofd zijn, maar sommige mensen begrepen niet nadat ze het hadden gelezen, dat ik al een maand niet in orde was, hoorde ik terug.

Ziek zijn heeft ook voordelen. Ik had nu weer eens tijd voor dingen waar ik normaal niet aan toekom, zoals een gesprek met mijn dochter over beginnende borstjes, met mijn stiefzoon over ons zelfbeeld en ook weer eens tijd om een blogpost te schrijven. Want deze blog zou toch een (en ik citeer mezelf) 'hotspot to publish thoughts and notes on exhibitions and museums' moeten blijven...

Maar goed...ziek zijn brengt je niet ver. Ja, tijdelijk in het ziekenhuis in mijn geval. Ik bracht het niet verder dan neurotisch mijn Pinterest aanvullen met leuke familievakantiehuisjes, 1001 (onmogelijke) vakantieplannen maken, het internet dwangmatig afstruinen en onduidelijke berichtjes sturen via Whats app naar familie en vrienden (want door de antibiotica en andere pillen was ik wel een beetje wows, nu en dan). Dus virtueel legde ik lichtjaren af, maar fysiek lag ik vooral in bed. Ik ben (en was) op reis in mijn hoofd, zo schreef ik op Facebook. Die innerlijke reis ging over de heuvels en dalen van wat ik meemaakte de afgelopen jaren, maar ook over mijn wensen en verlangens. En ik fantaseerde over alles wat had ik had willen zien en doen de afgelopen jaren én over wat ik allemaal wil zien en doen de komende tijd. 

Verder keek ik maar weer eens tv, toen ik weer een beetje op de been was. Want een tv in de slaapkamer hoeft voor mij niet. Dus eerst maar weer beneden op de bank zien te komen. God, dat had ik al een tijd niet meer gedaan! Gewoon tv kijken en zappen, lekker old school! En via tips die ik las op mijn social media kanalen, kwam ik soms op de goede zenders. Zo vroeg een oud schoolvriendje van mijn zus, Thomas, op Facebook of we alsjeblieft- tegen zijn gewoonte in- een bericht wilde delen van zijn Facebookwall. Hij had een programma over zijn werk als buitenland correspondent en leven in Iran gemaakt en dat kwam nu net uitgerekend te geprogrammeerd staan tegenover het populaire tv-programma Boer Zoekt Vrouw. Ik deed het braaf. Bericht Thomas Erdbrink gedeeld met vrienden: check!

Hé, Iran....? Een mooie gelegenheid om op reis te gaan vanaf de bank. Ik wilde altijd al een keer naar Iran, naar Perzië. Met mijn klassieke opleiding was ik immer geïnteresseerd in klassieke beschavingen. Zo reisde ik al eens naar Oost-Turkije omdat ik zo graag de grootheidswaanzin van koning Antiochus wilde zien op de berg Nemruth. 

Bij Iran dacht ik - heel romantisch - vooral aan de Parthen, Alexander de Grote, zoroastrisme en een mooie naam als Isfahan (en dat gedicht van de tuinman en de dood). Ook moest ik terugdenken aan het indrukwekkende en heftige werk dat ik zag op de tentoonstelling van Iraanse nieuwsfotograaf Kaveh Golestan, waarmee ik kennis had gemaakt, toen ik destijds in de Kunsthal werkte. Ergens rond die tijd had ik ook weer contact gekregen met eerdergenoemde Thomas via Twitter, omdat zijn vrouw, de begaafde fotograaf, Newsha door Golestan is opgeleid. Thomas en zijn werk heb ik al die tijd al gevolgd via NRC, waarin hij een gedenkwaardig stuk schreef over zijn bruiloft en de betrekkingen tussen zijn Nederlandse familie en die van zijn Iraanse vrouw. Ook volgde ik hem zo nu en dan ook online, onder andere via zijn eerdere blog met dezelfde naam als de serie. Kortom, ik verheugde me op mooie tv.

Ik ging kijken, deels op zondagavond op de bank, deels via uitzending gemist. En ik vond het prachtig! Thomas nam ons kijkers mee in zijn huis, zijn relatie, zijn werk en vrienden. Hij toonde ons het dagelijks leven van een optimistische buitenlandse journalist met al zijn onbevangenheid en kwetsbaarheden in een voor mij vreemd, mooi land met heel beleefde omgangsvormen. Hij liet ons ook iets zien van religie, politiek en geschiedenis. Geen reisprogramma dus, maar iets veel mooiers: een persoonlijk document. Ik zag de herdenking van de bezetting van de Amerikaanse ambassade in 1979 en hoorde weer over de Iran- Irakoorlog die uitbrak in 1980. Ik zag oude nieuwsbeelden afgespeeld in mijn hoofd. En opeens....ging er ergens tussen die zondagen in, een luikje open naar het verleden, mijn eigen verleden.

Dat ik als jong meisje mijn opa en oma ging uitzwaaien op Schiphol, voorafgaand aan hun reis naar Australië - destijds was vliegen sowieso nog heel bijzonder. Mijn grootouders kregen vlak voordat ze vertrokken te horen dat ze die dag helemaal niet gingen vliegen. Er was een oorlog uitgebroken tussen Iran en Irak en daardoor kon hun vlucht niet doorgaan, omdat ze het luchtruim van een van die landen zouden moeten doorkruisen. Ik stond teleurgesteld te zwaaien, terwijl ze wegreden met een bus naar een nabij Schiphol gelegen hotel. Ik had iets romantischer in mijn hoofd gehad, iets met zakdoeken zwaaiend vanaf het open lucht terras naar een opstijgend vliegtuig. Die bus was een heel ander afscheid dan ik me had voorgesteld, in ieder geval.

Maar ik kwam nog verder in de kastjes van mijn geheugen. Daar was opeens Mehdi. Die zat bij mij in de eerste klas. Geen idee waarom hij zo kort bleef, op een dag was hij er en toen was hij opeens weer weg. Hij zonderde zich altijd een beetje af. Ik vond hem wel interessant. Hij was een kop kleiner dan ik. Ik hoogblond en blauwogig en wat onzeker. Hij klein, donker en ontzettend trots. Een beetje een uitslover, vond ik. Ik geloof niet dat ik verliefd op hem was, wel gefascineerd door hem. Hij vertelde mij over het land waar hij vandaan kwam. En over zijn familie. Die was belangrijk en rijk, zei hij. In zijn land was de beschaving begonnen, verzekerde hij me. Hij zei dat het een heel belangrijk land was. Ik hing aan zijn lippen. Zeker ook toen hij een keer- vlak voor hij weer van het toneel verdween- foto's meenam. Ik weet zeker dat het toen grote indruk moet hebben gemaakt, want ik weet het nu, 35 jaar later ongeveer, nog. Zijn kleine jongensvingers die over het stapeltje foto's heen lagen.

Op de foto's zag ik zijn familie. Grote, donkere mannen met baarden, in mijn herinnering in een soort jurken. Of heb ik dat er later bij bedacht? Maar het mooiste vond ik de 'paleizen' met grote koepels en de prachtige blauwe tegeltjes. Ik zag ook veel zand en weinig groen, wel hier en daar een palmboom op de foto. Het deed me denken aan Starwars en filmbeelden die ik had gezien van de planeet Tatooine in A New Hope, de eerste Starwars film, een paar jaar eerder uitgekomen (1977). Net zo'n sprookjesachtig, niet bestaand land in mijn beleving....

Door te kijken naar de serie van Thomas- Onze man in Teheran, kwam ik erachter dat mijn Mehdi met de felle donkere ogen en zijn familie vast en zeker uit Iran kwam! Ik ben geboren in oktober 1973 en zat in ongeveer 1979-1980 in de eerste klas van de lagere school. Ten tijde van de Iraanse revolutie, precies een jaar voor sommige Iraniërs om naar het buitenland te vluchten. Ik was in mijn dorp Voorschoten al eens op reis geweest naar Iran! Zo wel nu, als toen een imaginaire trip in mijn hoofd weliswaar. Maar wel al jong gefascineerd. 

De moskee in Isfahan hierboven herken ik nog wel van die foto's van mijn klasgenootje en begrijp ook goed waarom ik die toen al zo mooi vond. Iran is ver weg, maar niet zo ver meer als toen ik 7 jaar was. Ik blijf graag dromen en fantasiereizen. Maar wie weet zit een retourtje Teheran er nog wel eens in....ik zou daar ook best wat meer willen zien van het erfgoed, musea , hedendaagse kunst en de mensen ontmoeten. Tot die tijd en zo lang het kan, zeker kijken naar Onze Man in Teheran!

DIY, professionele ontwikkeling voor museumnerds

Op de een of andere manier (en dat zou heel goed aan mij kunnen liggen)- spreken de bijeenkomsten van de Nederlandse museumvereniging mij meestal niet zo aan...terwijl ik mijn tijd verdoe met grappige sites als When you work at a museum, vergeet ik mezelf bij te scholen en verder te ontwikkelen (nou ja.... een béétje overdrijven mag altijd in een blog).
Ik vond een handig- Do It Yourself (DIY): 'hoe wil ik me ontwikkelen' plannetje bij de Engelse Museums Assiociation. Het is eigenlijk bedoeld voor stagiaires, maar het kan je helpen weer even op het juiste professionele spoor te komen, zonder dure coaching, ingewikkelde cursussen of uitgebreide congressen.
Interessant genoeg om even te delen:How to write a professional development plan.
En nu: Focus, focus, focus....zeg ik tegen mezelf!

Tale of two cities

Nils Norman, Pituresque Sketches naar Léon Becker (1826-1909), bij de doorgang naar Kattevennen, Nationaal Park Hoge Kempen

....en zo reden we Hasselt, België binnen voor een mooi weekend kunst en cultuur snuiven. Even gniffelen en bedenken hoe een Mercedes type Billen eruit zou zien. We kwamen voor de Unie Hasselt-Genk een bijzonder zusterstedenproject in de openbare ruimte. Mooie aan het project is dat het duurzaam is opgezet; niet zo maar een beeldententoonstelling in de open lucht of een nieuw kunstwerk hier of daar.... een project waarbij toerisme, aankoopbeleid, participatie en sitespecifiek produceren worden samengebracht. Nadeel was wel dat nog niet alle kunstwerken af waren, maar er was genoeg te zien en ontdekken- ook buiten de kunst om. De bescheiden introductie op de Unie in Z33 gaf uitleg over de achtergrond en organisatie van zo'n grootschalige onderneming. En je kon ook zelf aan de slag. Er was een spel om de bezoeker meer inzicht te geven wat er allemaal komt kijken bij zo'n project....dus we hebben zelf ook even gespeeld, zoals je op de screenshot kunt zien....

Aan de slag bij Z33

Z33 de organiserende partij van de Unie Hasselt Genk bevindt zich op een mooie plek, in een begijnenklooster, midden in het fijne Hasselt. En passant bekeken we ook wat werken van Leon Vranken daar. Prachtige werken zaten ertussen waarbij, net als bij de Unie, de locatie het startpunt was van het werk. De binnenhuis fontein Flowing Line was speciaal gemaakt voor deze plek en gaf gelijk een 'wow-gevoel'.  Het me deed denken aan een kinderboekje dat ik ooit had waarbij de kerstboom niet in het huis paste en er een gat in het plafond werd gezaagd om de piek te plaatsen.

Bij de top van de Flowing Line, Leon Vranken

 

Verder mag je niet missen in Hasselt: de drie ellipsen van Felice Varini. Die kun je alleen (en het liefste onder het genot van een drankje) zien vanaf het panoramische dakterras van het Radisson Blu hotel. Drie zilverkleurige cirkels zijn dwars over de daken van de stad getrokken. Woonhuizen, monumenten en de kerk zijn met elkaar verbonden- alsof ze allemaal in een kringetje dansen, de rest van de stad buitensluitend.

En ook niet te missen is het werk van Rinus van der Velde die zijn imposante 'Nachtwachtachtige' houtskoolschildering baseerde op het oudste volkscafé Cambrinus van Hasselt. Ik kreeg bij het zien ervan gelijk associaties met Brel, de geur van verschraald bier en zweet. In het café zelf namen we ook een kijkje én een pintje. Van een vriendelijke Vlaming kregen we uitleg over het plaatselijke -voor mij niet te volgen- bingospel. Ik bakte er uiteraard niks van maar dat mocht de pret niet drukken. Hieronder een impressie van de keuvelende mannen op een zwoele zomeravond.

Zoro Feigl

Op het station van Genk stonden op zondag al twee fietsen voor ons klaar om de groene omgeving te ontdekken. Je bent zo een halve dag verder als je daar aan het fietsen slaat en af en toe toch wel wat moet zoeken naar de precieze locatie van de kunstwerken, overigens wel  bijgestaan door zeer hulpvaardige Genkenaren .Al fietsend door de bosrijke omgeving werden we verrast door soms meer ingetogen kunstwerken zoals de Rock Show, een indrukwekkende herinneringsplaats van Erik Odijk en co, maar de mooiste verrassing was toch wel het monster van Loch Ness dat zich in het Molenvijverpark leek te hebben verschanst (Zoro Feigl- Beneath the Surface). 

Erik Odijk

We fietsten verder en staan opeens onder een viaduct. 'Mooooiiiii!' roept een peuter met twee paardenstaartjes bij haar moeder achterop. Haar stemmetje echoot in de tunnel. Dat moest kunstenaar Nils Norman eens weten! Ook kinderen worden blij van zijn meer dan levensgrote insecten. De muurschildering Picturesque Sketches vind je op een van oorsprong lelijke plek tussen de Heemtuin en het bos. We stappen af en bekijken de schilderingen en verheugen ons op de blije blikken van de meeste voorbijgangers die het werk zien.

Kortom de Unie Hasselt Genk is een aanrader voor wie eens een weekendje weg wil en zich wil laten verrassen. Verwittig u er wel van te voren via de website of zich er ter plaatse van welke kunstwerken wel of niet af zijn- maar mocht u toch een keertje voor niets zijn omgefietst; laat u verrassen door de natuur, culinaire uitspattingen of de zeer vriendelijke plaatselijke bevolking. Wij waren bijvoorbeeld op zoek naar het werk van Krijn de Koning maar liepen bij toeval het openluchtmuseum Bokrijk in (zonder kaartje en zonder dat we het zelf doorhadden). Het werk hebben we niet gevonden maar we hebben ons wel uitstekend vermaakt. Het weekend was dus een waar genoegen!

met dank aan Toerisme Vlaanderen

Art Basel 2014 - Maiden Voyage

Ik was maagd, tot voor kort....- ja, een.....'Art Basel Maagd'. Daar is vorige week verandering ingekomen. Ik mocht mee met een vriendin/vakgenoot naar de opening van Art Basel- de grootste en belangrijkste kunstbeurs of ' the world's premier modern and contemporary art show', zoals ze zelf zeggen. Art Basel heeft ook hetzelfde concept in Miami en Hongkong, inmiddels. Maar wij waren dus 'gewoon' in Basel. Ik was nieuw dus ik liet me graag (ver)leiden en verbazen.

Ik heb de meest fantastische kunstwerken gezien van een supermooie Willem de Kooning, een onweerstaanbaar grote Xu Zhen, een verleidelijke Eric Fischl, tot een vrolijke, maar 'wie wil dat nou kopen' Jeff Koons, een fijne Paulina Olowska, een lekkere grote Giuseppe Penone en een wulpse Tony Cragg...heerlijk! Het gaf me een ouderwets snoepwinkel-gevoel: zo van 10 gulden in je zak en alles is te koop...
En ja, sommige mensen hebben het geld en besteden dat dan ook aan kunst...gelukkig....Ik heb zelf ook even lekker gefantaseerd welke ik allemaal zou willen hebben...

Hirst #14 Rooms, Art Basel 2014

14 rooms (een van de satellietbeurzen) bewijst maar weer eens dat performances weer helemaal in zijn..., maar dan nu zonder het oubollige jaren '70 schaamhaar, joepie! Via een brede hal kon je toegang krijgen tot 14 kamers/ zaaltjes waar je steeds opnieuw werd verrast. De indeling van de tentoonstelling riep bij mij spanning op ...die van een boudoir- een plek waar speciaal iets voor mij is gemaakt/ zat te wachten. Eerst nog verborgen, maar tegelijkertijd klaar om uitgepakt te worden ...en dat 14 keer.
Soms was er een performance van een persoon of personen, soms was de bezoeker (dus ikzelf) de performer door de dwingende vorm van het kunstwerk. Sta je een half uur in de rij voor een deur - mag je er eindelijk in- en loop je over het zachte Perzische tapijt naar een lijst met daarin een spiegeltje waar je met jezelf wordt geconfronteerd. Ik keek....dat was schrikken. En toen ik eruit wilde moest ik bonzen op de deur. De deurknop was verwijderd aan de binnenkant!
Of ik stap een kamer binnen waar mensen mij als een grote marcherende mixer door de kamer voortdansen/ duwen zonder me aan te raken (Allora en Calzadilla, Revolving Door). Groepsdruk, dwang en de macht van het collectief even aan den lijve ondervonden. Niet fijn. Wel indrukwekkend. Of Hirst die me liet inzien dat de begrippen hetzelfde, identiek en synchroon niet dezelfde betekenissen hebben met zijn installatie met een eeneiige tweeling. In mijn hoofd word ik een filosoof! Kunst is mooi, schuurt en verrijkt- voel ik weer eens.

Uiteraard heb ik me ook vergaapt aan de stad, de ontzettend rijke mensen, mooie schoenen en tasjes, botox, genoten van het lekkere eten en me draaierig gedanst. Ik had een lekker Follow the white rabbit-gevoel een paar dagen. Hieronder een beeldverslag... en voor meer kijkjes in de keuken: kijk eens hier of hier.

Hé Art Basel, ik ben maagd af, maar mag ik nog een keer alsjeblieft- dan met een beetje meer ervaring- maar wel wat minder onbevangen? Al was het maar om me weer even een paar seconde Bond Girl te voelen...

Even Bondgirl bij Patrik Fredrikson and Ian Stallard / Swarovski 

Over de blote billen lopen bij satellietbeurs Liste

Audi TT ontwerper Konstantin Grcic maakte deze 'superufo', voor de Audi stand op Art Basel Miami Design

:-)- geen kunst maar gewoon de wc...

Satellietbeurs Unlimited met o.a. Xu Zhen (links)

Lekker typisch Art Basel: de hulk van Koons in , beveiliger kijkt naar mooie dame.. 

Ik doe een freestyle performance in de rode kapel van Rodney McMillian op Unlimited 

Vrouw aan het werk, man heeft zich ingenesteld...hard werken hoor, die galeristen...op Art Basel Miami Design

Pffff....daar word je moe van...Art Basel!

Slapen in kunst

We rijden door de desolate Zeeuwse velden met omgeploegde klei- hier en daar wappert de vlag met de leeuw: ik worstel en ontzwem.

Aan het einde van zo'n veld staat het huis van André Smits. Achter een rijtje bomen. 

André himself is er niet. We hebben een sleutel. Hij is op zijn never ending roadtrip om kunstenaars te fotograferen. Dat project heeft hem nu naar China gevoerd en wij mogen slapen in zijn huis, een kunstwerk op zichzelf.

Een paar jaar geleden zei hij zijn baan op en fotografeert kunstenaars en galleristen en andere mensen die met of voor kunstenaars werken. Een ander leven: met een missie, misschien veel eenvoudiger maar niet gehinderd door verplichtingen. Op de muren van zijn huis zijn hun namen te vinden. Via een van hen komt hij weer in contact met anderen. Op de muren, meen ik de connecties te kunnen ontwaren, gekoppeld aan de plekken waar ze verblijven. 

Vorig jaar fotografeerde hij mij ook. Op de rug in mijn kantoor- zoals zo velen voor mij en na mij. Een mooie ontmoeting. Nu slaap ik in die ontmoeting. Met een paar kinderen. Als ze moe maar voldaan in hun bedden liggen, lezen ze de namen voor van de muur- ook die van 6 jaar die net kan lezen. Beetje wennen dat huis, maar misschien wel leuker dan een Center Parkshuisje...

Red Starline Museum #Antwerpen- storytelling die alle zintuigen prikkelt...

 “Via persoonlijke verhalen krijg je een goed beeld van wat deze landverhuizers meegemaakt moeten hebben. Ik vind het ook frappant dat het een steeds terugkerend fenomeen is. Immigratie is iets van alle tijden. Door de eeuwen heen trokken mensen naar alle uithoeken van de wereld – en dat gebeurt nog steeds. Het zou goed zijn mochten ook jonge mensen dit kunnen ontdekken in dit prachtige museum.” zegt een Vlaamse actrice naar aanleiding van haar bezoek aan Het Red Star Line Museum. 

Via een strakke regie wordt de bezoeker meegenomen op reis door de geschiedenis van de miljoenen immigranten die het Europese continent in Antwerpen Noord verlieten in de hoop op een beter bestaan in de Verenigde Staten. Het is sinds 28 september open en echt een bezoek waard (en is ook gemakkelijk te combineren met een bezoek aan het MAS- oh en sla de authentieke buurtkroeg met oud-havenarbeiders, genaamd De Batavier niet over! Of ga uitgebreid tafelen bij Viki Geunes...)

Mooi ruig havengebied

De entree van de eerste zaal neemt je mee op reis langs de taal en foto's van de emigranten die je ooit voortgingen in het gebouw.

 Het gebouw vertelt zelf ook het verhaal van de emigranten en ademt die tijd nog.

Albert Einstein vertrok met het schip Belgenland vanuit Antwerpen voor de oversteek naar de V.S.

 Museumdoorkijkje

De geur van azijn en benzeen- ontsmettingsmiddelen uit die tijd....

Een bonte schakering van overdrachtsmiddelen: van infographics, decors, films tot goed leesbare tekstborden...

Een oproepje aan de bezoekers om evt. hun eigen verhaal toe te voegen aan de tentoonstelling

Watou Art Festival- about ever changing love #Belgium

Last weekend I visited the lovely small village of Watou in the South West of Belgium. They have such a nice art and poetry festival about ever changing love, the Watou Art Festival.... If you get the chance visit them next year with or without your love! Lot's of themes to discuss...
 I posted some pictures to give you an impression.
You can follow them on Facebook or Twitter...
Beware: most of the texts are in Dutch at the festival!

 At the entrance we were warmly welcomed by the volunteers of the festival

 Voulez-vous dansez avec moi- by Klaas Gubbels (and yes we could dance just beside the work!)

In every booth a poem- just for you- read by the poet

 Just love Bart Moeyaert

 Surprise- On a bench someone left a little note for us...

The text labels were somewhat low...but hey, that didn't spoil the fun :-)

Bye Watou, see you next year?